ΠΡΩΤΟΠΑΘΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Εκτύπωση E-mail

1.      ΠΡΩΤΟΠΑΘΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

   Η πνευμονική υπέρταση περιλαμβάνει ένα σύνολο παθήσεων οι οποίες χαρακτηρίζονται από προοδευτική αύξηση των πνευμονικών αγγειακών πιέσεων και αντιστάσεων. Η αύξηση πιέσεων και αντιστάσεων στις πνευμονικές αρτηρίες οδηγεί σε υπερφόρτωση της πίεσης της δεξιάς κοιλίας, ανεπάρκεια των βαλβίδων, καρδιακή ανεπάρκεια και τελικά πρώιμο θάνατο.

    Η πνευμονική αρτηριακή υπέρταση (ΠΑΥ) ορίζεται όταν υπάρχει παρατεταμένη αύξηση της μέσης πνευμονικής αρτηριακής πίεσης >25mmHg στην ηρεμία και >30mmHg κατά την άσκηση. Είναι μία σπάνια νόσος με εκτιμώμενο επιπολασμό (συχνότητα) περί τα 30-50 περιστατικά ανά εκατομμύριο. Στην Ελλάδα με 11 εκατομμύρια κατοίκους πρέπει να υπολογίζουμε ότι έχουμε 350-550 ασθενείς. Η νόσος είναι πιο συχνή σε ορισμένες ομάδες υψηλού κινδύνου όπως σε ασθενείς με δρεπανοκυτταρική αναιμία, συστηματική σκλήρυνση, λοίμωξη από HIV-AIDS.

     Η πρωτοπαθής πνευμονική υπέρταση είναι μια σύνθετη πολυπαραγοντική πάθηση, στην παθογένεια της οποίας ενέχονται πολυάριθμες βιοχημικές οδοί και τύποι κυττάρων. Η αύξηση των πνευμονικών αγγειακών αντιστάσεων είναι αποτέλεσμα δυσλειτουργίας του ενδοθηλίου (έσω χιτώνας του τοιχώματος) των πνευμονικών αγγείων λόγω αγγειοσύσπασης, λοίμωξης, θρόμβωσης και υπερπλασίας των διαφόρων στοιβάδων τους. Η δυσλειτουργία των ενδοθηλιακών κυττάρων προκαλεί μειωμένη παραγωγή αγγειοδιασταλτικών ουσιών, όπως το μονοξείδιο του αζώτου (ΝΟ) και η προστακυκλίνη και υπέρμετρη παραγωγή αγγειοσυσπαστικών ουσιών όπως θρομβοξάνη Α2 και ενδοθηλίνη-1(www.onasseio.gr).

      Παρότι στις περισσότερες περιπτώσεις δεν γνωρίζουμε την ακριβή αιτία της ΠΥ, γνωρίζουμε ωστόσο ότι προσβάλλει συχνά άτομα που πάσχουν από άλλες συγκεκριμένες ασθένειες. Για παράδειγμα, ξέρουμε ότι τα άτομα που πάσχουν από μια πάθηση που ονομάζεται «συστηματική σκλήρυνση» μπορεί να διατρέχουν κίνδυνο ανάπτυξης ΠΥ στη διάρκεια της ζωής (10-20%, υψηλότερος από το φυσιολογικό κίνδυνο). Μπορούμε επίσης να πούμε ότι η ΠΥ παρατηρείται σε συνδυασμό με την πυλαία υπέρταση (ηπατικά προβλήματα), λοίμωξη από τον HIV και συνηθέστερα σε άτομα με συγγενή καρδιοπάθεια. Η ΠΥ μπορεί επίσης να κληρονομηθεί γενετικά, παρότι αυτό είναι πολύ σπάνιο (www.incardiology.gr).

   Μετά τη διάγνωση της, η πνευμονική αρτηριακή υπέρταση ταξινομείται ανάλογα με τη βαρύτητα της σε τέσσερις λειτουργικές τάξεις (πίνακας 2), οι οποίες περιγράφουν τον αντίκτυπο της νόσου στη ζωή του ασθενούς. (www.onasseio.gr).








 

Πίνακας 2. Ταξινόμηση λειτουργικής κατάστασης Ασθενών με Πνευμονική

Υπέρταση  κατά NYHA/WHO.

 

ΤΑΞΗ ΠΡΟΦΙΛ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ

 

Ι Ασθενείς χωρίς περιορισμό της φυσικής δραστηριότητας

 


ΙΙ Ασθενείς με ήπιο περιορισμό της φυσικής δραστηριότητας. Αισθάνονται

άνετα στην ηρεμία. Η συνήθης σωματική δραστηριότητα προκαλεί

αδικαιολόγητη δύσπνοια ή κόπωση, θωρακικό πόνο ή συγκοπτικό επεισόδιο

 

ΙΙΙ Ασθενείς με αξιοσημείωτο περιορισμό της σωματικής δραστηριότητας.

Λιγότερη από τη συνήθη σωματική δραστηριότητα προκαλεί αδικαιολόγητη

δύσπνοια ή κόπωση, θωρακικό πόνο ή συγκοπτικό επεισόδιο

 

 

ΙV Ασθενείς οι οποίοι παρουσιάζουν αδυναμία διεκπεραίωσης οποιασδήποτε

σωματικής δραστηριότητας χωρίς την εμφάνιση συμπτωμάτων. Εμφανίζουν

σημεία δεξιάς καρδιακής ανεπάρκειας. Δύσπνοια ή/και κόπωση

παρουσιάζονται ακόμη και σε κατάσταση ηρεμίας.

 

    Κατά τη διάρκεια άσκησης χαμηλής και μέτριας έντασης, σε ένα φυσιολογικό άτομο η αύξηση της αρτηριακής πνευμονικής πίεσης είναι μικρή και συνήθως δεν υπερβαίνει τα ανώτατα όρια. Η αύξηση της καρδιακής παροχής που συμβαίνει κατά τη διάρκεια της άσκησης προκαλεί αγγειοδιαστολή καθώς επιστράτευση και ανακατανομή της πνευμονικής κυκλοφορίας του αίματος με αποτέλεσμα η αύξηση της πνευμονικής αρτηριακής πίεσης να είναι αναλογικά μικρότερη καθώς η ένταση της άσκησης αυξάνεται και ως εκ τούτου η προβλεπόμενη πνευμονική αγγειακή αντίσταση μειώνεται (Hughes and Morrell, 2001). Αντίθετα σε ένα άτομο που πάσχει από ΠΥ η αναδιαμόρφωση των αγγείων με την απαιτουμένη τους αγγειοδιαστολή δεν επιτυγχάνεται στο βαθμό που πρέπει Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι να δημιουργούνται όλες εκείνες οι προϋποθέσεις αύξησης της αρτηριακής πνευμονικής πίεσης και της πνευμονικής αρτηριακής αντίστασης με την αύξηση της καρδιακής παροχής κατά την άσκηση ενώ πολλές φόρες σε πολλούς ασθενείς σε σοβαρού βαθμού η αύξηση παρατηρείται και την ηρεμίας (Hughes and Morrell, 2001; Morrell and Jeffery 2004).

     Κατά τη διάρκεια περιόδων άσκησης, όπως είναι το περπάτημα, οι μύες χρειάζονται μεγαλύτερες ποσότητες οξυγόνου για να τους εξασφαλίσει επιπλέον ενέργεια. Για το λόγο αυτό, το σώμα προσαρμόζεται σε αυτή την αυξημένη ανάγκη οξυγόνου αυξάνοντας τον καρδιακό ρυθμό, ο οποίος αυξάνει την ποσότητα του αίματος που περνά από τους πνεύμονες. Για να συμβεί αυτό, οι πνευμονικές αρτηρίες πρέπει να έχουν την ικανότητα να διασταλούν περισσότερο. Με άλλα λόγια, τα αιμοφόρα αγγεία πρέπει να είναι εύκαμπτα. Στους ασθενείς που πάσχουν από ΠΥ, τα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων είναι παχύτερα, συνεπώς τα αγγεία γίνονται λιγότερο εύκαμπτα (στην εικόνα 3 φαίνεται πώς οι εγκάρσιες τομές μιας πνευμονικής αρτηρίας γίνονται παχύτερες λόγω ΠΥ). Έτσι γίνεται δυσκολότερο για τη δεξιά κοιλία να αντλεί περισσότερο αίμα μέσω των πνευμόνων. Η δεξιά κοιλία είναι μυς και όπως κάθε άλλος μυς στο σώμα, αν καταβάλει μεγαλύτερη προσπάθεια, μεγαλώνει (στη δεξιά εικόνα ο μυς της δεξιάς κοιλίας φαίνεται παχύτερος από το φυσιολογικό στην ΠΥ).

    Ωστόσο, αν η καρδιά χρειαστεί να εργαστεί σκληρότερα από το συνηθισμένο για μεγάλο χρονικό διάστημα (για μήνες και συχνά για χρόνια) χωρίς ανάπαυση, αρχίζει να εργάζεται λιγότερο αποδοτικά. Όταν η δεξιά κοιλία συσπάται, ασκεί πίεση στο αίμα που βρίσκεται μέσα στην κοιλότητά της. Η πίεση εξαναγκάζει το αίμα να περάσει από τις πνευμονικές αρτηρίες, αυξάνοντας με τη σειρά της την πίεση μέσα στις αρτηρίες αυτές. Αφού συσπαστεί, η δεξιά κοιλία χαλαρώνει, προκαλώντας μείωση της πίεσης στις πνευμονικές αρτηρίες. (www.incardiology.gr)

 

υπερταση

Eικόνα 3.  Η πνευμονική κυκλοφορία του αίματος εστιάζοντας στα πνευμονικά αγγεία (Main pulmonary artery=Πνευμονική αρτηρία Right atrium=Δεξιός κόλπος Lungs=Πνεύμονες Left ventricle=Αριστερά κοιλία Lefr atrium=Αριστερός κόλπος Normal pulmonary arterial vessels=Φυσιολογικές πνευμονικές αρτηρίες Vessel with pulmonary hypertension=Αρτηρίες στη πνευμονική υπέρταση) (www.incardiology.gr)

   

    Τέλος τις περισσότερες φορές, οι ασθενείς με πνευμονική αρτηριακή υπέρταση παραπονιούνται για λαχάνιασμα (δύσπνοια) και κόπωση (υπερβολική κούραση). Τα συμπτώματα αυτά μπορούν να συμβαίνουν σε συνθήκες ανάπαυσης και συχνότερα κατά τη διάρκεια ήπιας άσκησης ή όταν ο πάσχων περπατάει (www.incardiology.gr).

 

 
< Προηγ.   Επόμ. >

ΙΑΣΩ Physio YouTube Channel

ΙΑΣΩ Physio

ΙΑΣΩ  Pphysio YouTube Channel

Επιλεγμένη Αρθρογραφία

Επιλέξτε το αρχικό γράμμα και δείτε το αντίστοιχο διαθέσιμο άρθρο ή δείτε όλα τα  άρθρα. A - Β - Γ - Δ  - Ε - Ζ
Η- Θ - Ι - Κ - Λ - Μ
Ν -Ξ - Ο - Π - Ρ - Σ
Τ -Υ - Φ - Χ - Ψ - Ω

Που βρισκόμαστε

Λεωφόρος Μεσογείων 264, 15562 Χολαργός, Αθήνα
 

Επισκεψιμότητα

Σύνολο Επισκεπτών: 3331001