ΠΡΟΣΘΙΟΥ ΧΙΑΣΤΟΥ ΡΗΞΗ Εκτύπωση E-mail

Ρήξη Προσθίου Χιαστού

 

Η ανατομία του γόνατος

 

Το γόνατο είναι μια περίπλοκη άρθρωση που απαρτίζεται από οστά, μύες, τένοντες, συνδέσμους και χόνδρο. Στο γόνατο συνδέεται κάτω πέρας του μηρού (μηριαίοι κόνδυλοι) με το άνω πέρας της κνήμης (κνημιαίοι κόνδυλοι), ενώ συμμετέχει εμπρός και το οστό της επιγονατίδα. Η σύνδεση αυτή μας επιτρέπει να λυγίζουμε και να κάμπτουμε το γόνατο Η περόνη δεν συμμετέχει στην άρθρωση του γόνατος αλλά συνδέεται με το άνω μέρος της κνήμης.. Η άρθρωση του γόνατος χαρακτηρίζεται ως «γίγγλυμη» ή γωνιώδης και λειτουργεί παρόμοια με το μεντεσέ μιας πόρτας. Το γόνατο δεν κάμπτεται μόνο προς τα εμπρός και προς τα πίσω, αλλά διαθέτει και ένα περίπλοκο περιστροφικό στοιχείο που ενεργοποιείται με την κάμψη και την έκταση.

 


 

Κάθε γόνατο έχει δύο μηνίσκους ελλειπτικού σχήματος, που μοιάζουν με προστατευτικά μαξιλαράκια. Ο έξω μηνίσκος βρίσκεται στην εξωτερική πλευρά του γόνατος και ο έσω μηνίσκος βρίσκεται στην εσωτερική πλευρά του γόνατος. Οι δυνατοί αλλά εύκαμπτοι μηνίσκοι λειτουργούν ως αποσβεστήρες κραδασμών που αναπτύσσονται μεταξύ του μηριαίου οστού και του κνημιαίου οστού, ειδικά σε δραστηριότητες κατά τις οποίες επιβαρύνονται σημαντικά λόγω στήριξης του βάρους, όπως κατά το περπάτημα,το ανέβασμα της σκάλας ή η προσγείωση μετά από άλμα. Οι μηνίσκοι επίσης σταθεροποιούν και κατανέμουν ομοιόμορφα το σωματικό βάρος στην άρθρωση του γόνατος.

 


Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος (ACL=Anterior Cruciate Ligament) και ο Οπίσθιος Χιαστός Σύνδεσμος (PCL=Posterior Cruciate Ligament) είναι ένα ζεύγος συνδέσμων ζωτικής σημασίας που σχηματίζει ένα χίασμα στο κέντρο της άρθρωσης του γόνατος. Τόσο ο ACL όσο και ο PCL λειτουργούν για τη σταθεροποίηση του γόνατος από εμπρός προς τα πίσω. Ο ACL εμποδίζει κυρίως την προς τα εμπρός κίνηση της κνήμης και ο PCL εμποδίζει κυρίως την προς τα πίσω κίνηση της κνήμης σε σχέση με το μηρό. Οι χιαστοί σύνδεσμοι συμμετέχουν λιγότερο και σε κινήσεις του γόνατος.

 

Το γόνατο διατηρεί την πλάγια σταθερότητά του με τους πλάγιους συνδέσμους. Υπάρχουν δύο πλάγιοι σύνδεσμοι, ο έσω (MCL=Medial Collateral Ligament) και ο έξω (LCL=Lateral Collateral Ligament). Κύρια λειτουργία τους είναι να εμποδίζουν την προς τα μέσα ή έξω παρεκτόπιση της κνήμης σε σχέση με το μηρό.

 

 

Ρήξη ACL στις αθλητικές δραστηριότητες

 

Η ρήξη του ACL στις αθλητικές δραστηριότητες θεωρείται μια συχνή κάκωση. Αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά μπορεί να μην σας επιτρέψει να κάνετε πάλι το άθλημα που αγαπάτε. Επίσης έχει βρεθεί ότι χρειάζεται ειδική παρακολούθηση και ειδικό πρόγραμμα αποκατάστασης για εκείνους που ασχολούνται με τον αθλητισμό, ώστε να μην ξανασπάσει ο χιαστός σύνδεσμος μετά από χειρουργείο συνδεσμοπλαστικής.

 

 

Τι να κάνετε όταν σας συμβεί

 

Εάν σας συμβεί ρήξη ACL πιθανόν να ακούσετε τον ήχο ρήξης τη στιγμή που σπάει. Θα αισθάνεστε πόνο στο γόνατο, το οποίο μάλλον θα είναι πρησμένο. Θα είναι δύσκολο να σηκωθείτε και να περπατήσετε. Το γόνατο πιθανόν θα υποχωρεί όταν προσπαθείτε να περπατήσετε σε ανώμαλο έδαφος ή σε σκαλιά.

  • Μην πανικοβάλεστε. Διατηρείστε την ψυχραιμία σας.
  • Μην προσπαθήσετε να συνεχίσετε τον αθλητισμό.
  • Τοποθετήστε πάγο πάνω στο τραυματισμένο γόνατο (μέσα σε ναύλο και με την παρεμβολή μιας πετσέτας).
  • Αναζητήστε ιατρική βοήθεια

 

Ο γιατρός θα σας υποβάλλει σε κάποιες απλές δοκιμασίες για να διαπιστώσει ποιες είναι οι πιθανές βλάβες που έχει υποστεί το γόνατό σας. Συνήθως θα χρειαστεί να κάνετε Μαγνητικό Τομογραφία, ώστε να απεικονιστούν και να τεκμηριωθούν όλες οι βλάβες του γόνατος.

Ανάλογα με την ηλικία, το αθλητικό σας επίπεδο, τις προσδοκίες από το γόνατό σας, τις συνοδές βλάβες, την επαγγελματική σας δραστηριότητα και τις επιθυμίες σας μπορεί να χρειαστεί να υποβληθείτε σε συνδεσμοπλαστική προσθίου χιαστού. Αυτή είναι μια συχνή επέμβαση που γίνεται σήμερα αρθροσκοπικά και έχει στόχο την αντικατάσταση του σπασμένου χιαστού συνδέσμου με μόσχευμα.

 

Μόνο εξειδικευμένοι γιατροί μπορούν να σας εξηγήσουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα οποιουδήποτε τρόπου αντιμετώπισης μιας ρήξης ACL. Εμπιστευτείτε τους.

 

Να θυμάστε ότι σκοπός δεν είναι μόνο να ξανακάνετε το άθλημα που αγαπάτε, αλλά να ζείτε μια φυσιολογική ζωή, χωρίς περιορισμούς και χωρίς συνέπειες για το γόνατό σας.

 

 

Αντιμετώπιση ρήξης ACL

Ο ACL παίζει βασικό ρόλο στη σταθερότητα του γόνατος. Κύριος ρόλος του είναι η εμπόδιση της προς τα εμπρός κίνησης της κνήμης σχετικά με τον μηρό. Η λειτουργία του ACL γίνεται εμφανής κατά τη φόρτιση και ταυτόχρονη στροφή του γόνατος, όπως συμβαίνει πχ όταν κατεβαίνουμε μια σκάλα και στο πάτημα αλλάζουμε κατεύθυνση (στρίβουμε), ή στην κίνηση pivot. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο ασθενής βιώνει αστάθεια στο γόνατο (αισθάνεται ότι το γόνατο του «φεύγει»). Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ασθενείς με ρήξη ACL δεν βιώνουν επεισόδια αστάθειας.

 

 

Αρκετά συχνά μια ρήξη ACL συνοδεύεται και από άλλες κακώσεις μέσα στο γόνατο, όπως ρήξεις μηνίσκων ή βλάβη του αρθρικού χόνδρου, οπότε και η κατάσταση γίνεται σοβαρότερη.

 

Τη στιγμή της ρήξης του ACL ο ασθενής βιώνει έντονο πόνο στο γόνατο και πολύ σύντομα το γόνατο πρήζεται λόγω ενδαρθρικής αιμορραγίας (αίμαρθρο). Το εύρος κίνησης του γόνατος είναι περιορισμένο κυρίως λόγω του αίμαρθρου.

Υπάρχουν πολλές κλινικές δοκιμασίες στις οποίες θα σας υποβάλλει ο ειδικός προκειμένου να διαπιστώσει κλινικά αν έχετε υποστεί ρήξη του ACL. Ωστόσο, αρκετά συχνά, λόγω του έντονου πόνου και του αίμαρθρου, δεν είναι δυνατή η ακριβής κλινική αξιολόγηση. Λίγες μέρες μετά τον τραυματισμό, όταν το γόνατο έχει «ηρεμήσει», η κλινικές δοκιμασίες μπορεί να αποδείξουν τη ρήξη του ACL.

Συνήθως για την τεκμηρίωση της ρήξης του ACL χρειάζεται η διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας, η οποία απεικονίζει τις περισσότερες φορές τη βλάβη και τις συνοδές κακώσεις.

 

Οι ασθενείς με ρήξη του ACL γενικά διακρίνονται σε 3 ομάδες:

  • 1/3 των ασθενών δεν βιώνει κανένα επεισόδιο αστάθειας
  • 1/3 των ασθενών βιώνει αστάθεια στις αθλητικές δραστηριότητες και στις έντονες καταπονήσεις της καθημερινότητας
  • 1/3 των ασθενών βιώνει αστάθεια στην καθημερινότητά του

 

Ανάλογα με το βαθμό αστάθειας που βιώνει ο ασθενής, την ύπαρξη συνοδών βλαβών, τη δραστηριότητα που θέλει να έχει, αποφασίζεται η συντηρητική ή αρθροσκοπική αντιμετώπιση της ρήξης του ACL.

 

Γενικά μιλώντας, ένα γόνατο με ρήξη ACL, παρουσιάζει αστάθεια, η οποία μπορεί να μην γίνεται αντιληπτή από τον ασθενή. Η αστάθεια αυτή προδιαθέτει για άλλους τραυματισμούς (πχ ρήξη μηνίσκων) και μακροχρόνια προκαλεί ενδαρθρική φθορά στο γόνατο, με τελική κατάληξη την ανάπτυξη αρθρίτιδας (δηλαδή, μη αντιστρεπτή βλάβη του χόνδρου). Κάθε επεισόδιο αστάθειας προσθέτει νέες βλάβες και φθορές στο γόνατο.

 

 

Συντηρητική αντιμετώπιση

Αυτή περιλαμβάνει μια φάση ηρεμίας, κατά την οποία τοποθετείται ειδικός νάρθηκας στο γόνατο μέχρι να υποχωρήσει ο πόνος και το οίδημα. Συνήθως χρησιμοποιούνται πάγος και αντιφλεγμονώδη. Μετά τη φάση ηρεμίας αρχίζει η φάση αποκατάστασης (φυσιοθεραπείας) η οποία στοχεύει στην επάνοδο του πλήρους εύρους κίνησης και ακολούθως στην ενδυνάμωση του μυϊκού συστήματος το οποίο προστατεύει από νέα επεισόδια αστάθειας. Ειδικές ασκήσεις που βοηθούν στην ανάπτυξη της αίσθησης της θέσης του γόνατος στο χώρο (ιδιοδεκτικότητα) αποτελούν την τελευταία φάση της αποκατάστασης.

Σε απαιτητικές για το γόνατο δραστηριότητες, μπορεί ο ασθενής να φοράει ειδικούς νάρθηκες που προστατεύουν έως κάποιο βαθμό από επεισόδια αστάθειας.

 

Αρθροσκοπική αντιμετώπιση

Η εξελίξεις στην τεχνολογία μας δίνουν τη δυνατότητα να κάνουμε επεμβάσεις στο γόνατο μέσω μικρών οπών διαμέτρου περίπου 1cm. Μέσω αυτών εισάγεται μέσα στο γόνατο μια μικρή κάμερα (αρθροσκόπιο) και ειδικά εργαλεία που επιτρέπουν τη διενέργεια χειρουργικών επεμβάσεων με ελάχιστες επιπλοκές και μηδαμινή νοσηρότητα.

 

Η γενική ιδέα είναι αυτή της συνδεσμοπλαστικής, δηλαδή της αντικατάστασης του σπασμένου ACL με μόσχευμα (συνήθως από τένοντες του ασθενούς). Σήμερα υπάρχουν πολλές επιλογές για συνδεσμοπλαστική ACL. Ανάλογα με τον ασθενή και την εμπειρία του χειρουργού χρησιμοποιούνται διάφορα μοσχεύματα στη θέση του αυτόχθονα χιαστού συνδέσμου, τα οποία καθηλώνονται με διάφορους τρόπους. Έτσι επανέρχονται οι ισορροπίες στο γόνατο και εμποδίζονται τα επεισόδια αστάθειας.

Ωστόσο, η μεταμόσχευση τενόντων στη θέση του σπασμένου ACL δεν έχει ακριβώς ίδιες ιδιότητες με τον αρχικό χιαστό. Και αυτό γιατί ο ACL είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα κορδόνι που συγκρατεί μηρό και κνήμη. Το σημαντικότερο που περιέχει είναι νευρικές ίνες που μεταφέρουν πληροφορίες για τη θέση και τις δυνάμεις που αναπτύσσονται από το γόνατο στον εγκέφαλο. Έτσι ρυθμίζονται με ακούσιο τρόπο οι δυνάμεις που ασκούνται στο γόνατο και προλαμβάνονται τραυματισμοί.

 

 

Η συνδεσμοπλαστική του ACL προσφέρει τη χαμένη σταθερότητα στο γόνατο και έτσι προλαμβάνονται τραυματισμοί άλλων ενδαρθρικών στοιχείων (μηνίσκων) και του χόνδρου. Επιπλέον, ένα σταθερό γόνατο επιτρέπει να εκτελούνται απαιτητικές δραστηριότητες της καθημερινότητα και όλες οι αθλητικές δραστηριότητες.

 

Οι αθλητές έχουν ιδιαίτερα υψηλές απαιτήσεις από το γόνατά τους, τα οποία δοκιμάζονται αρκετά κατά τη διάρκεια της προπόνησης ή του αγώνα. Ένας αθλητής με σπασμένο χιαστό συνήθως δεν είναι σε θέση να αγωνιστεί με υψηλές αξιώσεις. Επιπλέον, οι πιθανότητες να υποστεί ρήξη ο ανακατασκευασμένος χιαστός είναι αυξημένες. Γι’ αυτό χρειάζονται ιδιαίτερες γνώσεις και τεχνικές για την επέμβαση ανακατασκευής ενός χιαστού σε αθλητές. Κάθε χρόνο γίνονται δημοσιεύονται πολλές εργασίες που αφορούν τις εξελίξεις στην αντιμετώπιση των ρήξεων του ACL στους αθλητές και μας οδηγούν σε καλύτερα αποτελέσματα.

 

Το πρόγραμμα αποκατάστασης που πρέπει να ακολουθήσει ένας ασθενής μετά από επέμβαση συνδεσμοπλαστικής ACL παίζει ουσιαστικό ρόλο στην επάνοδο στη φυσιολογική ζωή και στο άθλημα του. Επειδή όπως αναφέρθηκε οι πιθανότητες επαναρήξης στους αθλητές είναι αυξημένες σε σχέση με τους μη αθλούμενους, η στοχευμένη στο κάθε άθλημα φυσιοθεραπεία μπορεί να οδηγήσει στην ταχεία αποκατάσταση και πλήρη επάνοδο στο άθλημα.

 

Νικόλαος Τζανακάκης

Ορθοπαιδικός Χειρουργός

 

Επιμελητής

Β’ Ορθοπαιδικής Κλινικής ΙΑΣΩ General

Τηλ 210-6502000, 6944201082

email: Αυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε

www.snowsafety.gr

 

 
< Προηγ.   Επόμ. >

ΙΑΣΩ Physio YouTube Channel

ΙΑΣΩ Physio

ΙΑΣΩ  Pphysio YouTube Channel

Επιλεγμένη Αρθρογραφία

Επιλέξτε το αρχικό γράμμα και δείτε το αντίστοιχο διαθέσιμο άρθρο ή δείτε όλα τα  άρθρα. A - Β - Γ - Δ  - Ε - Ζ
Η- Θ - Ι - Κ - Λ - Μ
Ν -Ξ - Ο - Π - Ρ - Σ
Τ -Υ - Φ - Χ - Ψ - Ω

Που βρισκόμαστε

Λεωφόρος Μεσογείων 264, 15562 Χολαργός, Αθήνα
 

Επισκεψιμότητα

Σύνολο Επισκεπτών: 3298920