ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Εκτύπωση E-mail

ΒΑΣΙΚΕΣ  ΑΡΧΕΣ  ΕΡΓΟΝΟΜΙΑΣ

Ένας Πολωνός φιλόσοφος και φυσιολόγος, ο Wojeich Jastrzebowski, ήταν ο πρώτος ο οποίος καθόρισε και χρησιμοποίησε τον όρο «Εργονομία». Σύμφωνα με αυτόν, εργονομία είναι η επιστήμη του έργου, συντίθεται δε από τις λέξεις έργον, που σημαίνει εργασία, και νόμος, εννοώντας τις διάφορες αρχές που διέπουν τη φυσική και νομική υπόσταση της εργασίας.

·         Βάσει της BCPE (Board of Certification for Professionals Ergonomists,1997), η εργονομία είναι το μέρος της γνώσης που αφορά της ανθρώπινες ικανότητες, τα ανθρώπινα όρια και άλλα ανθρώπινα χαρακτηριστικά τα οποία μπορούν να σχεδιαστούν και να αναλυθούν.

·         Ο εργονομικός σχεδιασμός είναι η εφαρμογή αυτής της γνώσης στον σχεδιασμό εργαλείων, μηχανών, συστημάτων, σκοπών, εργασιών και περιβάλλοντος για ασφαλή, άνετη και αποτελεσματική χρήση (BCPE).

·         Το επάγγελμα χαρακτηρίζεται από δύο κύριους κλάδους. Ο πρώτος, ο οποίος συνήθως αναφέρεται ως «Βιομηχανική Εργονομία» ή «Επαγγελματική Εμβιομηχανική», αφορά τις φυσικές απαιτήσεις της εργασίας και τις σωματικές δυνατότητες, όπως η δύναμη, η στάση του σώματος και η επανάληψη. Ο δεύτερος κλάδος συνήθως αναφέρεται ως «Ανθρώπινος Παράγοντας» και προσανατολίζεται στις φυσιολογικές απαιτήσεις της εργασίας, όπως η συναισθηματική φόρτιση και η λήψη αποφάσεων.

·         Η εργονομία συνδέεται με τους κλάδους των μηχανικών, των επαγγελμάτων ασφαλείας, των βιομηχανικών υγιεινολόγων, των φυσικοθεραπευτών, εργοθεραπευτών, νοσηλευτών, χειροπρακτών και ιατρών εργασίας.

 

ΣΚΟΠΟΙ  ΚΑΙ  ΣΤΟΧΟΙ  ΤΗΣ  ΕΡΓΟΝΟΜΙΑΣ

1.    Μείωση των επαγγελματικών ατυχημάτων και ασθενειών.

2.    Περιορισμός του κόστους αποζημίωσης των εργαζομένων.

3.    Αύξηση παραγωγικότητας.

4.    Βελτίωση της ποιότητας εργασίας.

5.    Μείωση απουσιών των εργαζομένων.

6.    Αλλαγές των κυβερνητικών διατάξεων.

 

Οι μέθοδοι με τις οποίες επιτυγχάνονται αυτοί οι στόχοι περιλαμβάνουν :

·         Την εκτίμηση  των παραγόντων κινδύνου της εργασίας,

·         Την αναγνώριση και την κατάταξη των υπαρχόντων επικίνδυνων συνθηκών εργασίας,

·         Τις προτάσεις για μηχανικούς και επιχειρησιακούς ελέγχους, ώστε να μειωθούν οι εντοπισμένες επικίνδυνες συνθήκες,

·         Την εκπαίδευση του διευθυντικού και του εργατικού δυναμικού, αναφορικά με τις επικίνδυνες συνθήκες,

Οι Chaffin & Andersson  (1984), μεταξύ άλλων ερευνητών, περιέγραψαν επιτυχώς τις δραστηριότητες ενός επαγγέλματος ως «προσαρμογή του σκοπού στο άτομο»

 

 

 

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ  ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ  ΚΙΝΔΥΝΟΥ

 

Συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της εργασίας έχουν συσχετιστεί  με τραυματισμούς. Αυτά τα χαρακτηριστικά ονομάζονται παράγοντες κινδύνου και περιλαμβάνουν :

 

A.   Φυσικά χαρακτηριστικά του σκοπού  (η αρχική αλληλεπίδραση μεταξύ του εργαζόμενου και του χώρου εργασίας).

 

·         Σταση του σώματος

·         Δύναμη

·         Ταχύτητα / Επιτάχυνση

·         Επανάληψη

·         Διάρκεια

·         Χρόνος ανάπαυσης / ανάνηψης

·         Βαριά δυναμική προσπάθεια

·         Περιοδικές δονήσεις

 

 

B.   Περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά  (η αρχική αλληλεπίδραση μεταξύ του εργαζόμενου και του περιβάλλοντος εργασίας).

 

·         Πίεση λόγω ζέστης

·         Πίεση λόγω ψύχους

·         Ολική σωματική δόνηση

·         Φωτισμός

·         Θόρυβος

 

C.   Άλλοι επαγγελματικοί κίνδυνοι

 

·      Πίεση της εργασίας

·      Σταθερότητα της εργασίας

·      Γνωστικές απαιτήσεις

·      Οργάνωση της εργασίας

·      Όγκος της εργασίας

·      Ώρες της εργασίας

·      Οθόνες και παλέτες εργασίας

·      Γλιστρήματα και πτώσεις

·      Φωτιά

·      Έκθεση στο ηλεκτρικό ρεύμα

·      Έκθεση σε βιολογικές ουσίες

·      Ακτινοβολίες

·      Ραδιοκύμματα / Μικροκύματα

 

 

 

ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ  ΦΑΣΕΙΣ  ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

 ΤΟΥ  ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ  ΚΙΝΔΥΝΟΥ

 

Η διαδικασία εκτίμησης του επαγγελματικού κινδύνου ακολουθεί βασικές ενέργειες που

οδηγούν στον εντοπισμό των πηγών κινδύνου, την εξακρίβωση, καθώς και τον ποσοτικό και ποιοτικό προσδιορισμό των βλαπτικών παραγόντων του εργασιακού περιβάλλοντος.

 

Ø  Εντοπισμός των πηγών κινδύνου (πρώτη φάση)

 

Αυτή η φάση περιλαμβάνει μια επιμελημένη και πλήρη καταγραφή της παραγωγικής

διαδικασίας των υπό εξέταση χώρων ή θέσεων εργασίας.

Η καταγραφή αφορά:

 

1.  Την καταγραφή της παραγωγικής διαδικασίας και ροής, την περιγραφή της παρα-γωγικής τεχνολογίας, των μηχανών, των εγκαταστάσεων, των χρησιμοποιούμενων υλών και ουσιών, των διαδικασιών συντήρησης των μηχανών και των εγκα-ταστάσεων, την επεξεργασία και διάθεση των αποβλήτων, καθώς και την εσωτερική και εξωτερική διακίνηση των φορτίων και των προϊόντων.

 

2.  Τον προορισμό χρήσης των χώρων εργασίας (π.χ. εργαστήρια, γραφεία, αποθήκες   κ.λπ.).

3. Τα κτιριακά χαρακτηριστικά του εργασιακού χώρου (αντισεισμική προστασία, επιφάνεια, χωρητικότητα, ανοίγματα κ.λπ.).

 

4.   Τα χαρακτηριστικά των εργαζομένων στα υπό εξέταση τμήματα της παραγωγικής

       διαδικασίας (αριθμός εργαζομένων, φύλο, βάρδιες εργασίας, εργασιακή ηλικία κ.λπ.).

 

5.   Τις πληροφορίες που προέρχονται από την ιατρική παρακολούθηση, εάν και εφόσον

      παρέχεται, καθώς και αυτές που σχετίζονται με τα εργατικά ατυχήματα και τις

      επαγγελματικές ασθένειες.

Αυτή η καταγραφή της παραγωγικής διαδικασίας και του τεχνολογικού κύκλου, παρέχοντας μια ολοκληρωμένη γνώση των παραγωγικών δραστηριοτήτων, επιτρέπει τον εντοπισμό των πηγών κινδύνου για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων. Για να επιτευχθεί μια ουσιαστική και όχι τυπική καταγραφή των παραγωγικών διαδικασιών είναι απαραίτητη η άντληση πληροφοριών από τους εργαζόμενους σχετικά με τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στον εργασιακό χώρο.

 

 

 

Ø  Εξακρίβωση των κινδύνων έκθεσης (δεύτερη φάση)

 

Η εξακρίβωση των κινδύνων έκθεσης αποτελεί εκείνη τη διαδικασία, η οποία μας επιτρέπει να προσδιορίσουμε ποιοτικά τους βλαπτικούς παράγοντες στους οποίους εκτίθενται οι εργαζόμενοι.

 

 

 

Ως εκ τούτου εξετάζουμε και καταγράφουμε:

 

1.   Τον τρόπο λειτουργίας (π.χ. χειροκίνητη, αυτοματοποιημένη, μηχανική, μικτή κ.λπ.),

      καθώς και τη μορφή της παραγωγικής δραστηριότητας.

 

2.  Την οργάνωση της παραγωγικής δραστηριότητας στο υπό εξέταση εργασιακό πε-ριβάλλον (π.χ. χρόνος παραμονής στον εργασιακό χώρο, ταυτόχρονη ύπαρξη άλλων δραστηριοτήτων κ.λπ.).

 

3.  Τη λήψη ή μη μέτρων προστασίας και πρόληψης για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων.

 

4.  Την άποψη των εργαζομένων για τις συνθήκες που επικρατούν στον εργασιακό χώρο στον οποίο εργάζονται, καθώς και τις αναφορές τους για τις επιπτώσεις των βλαπτικών παραγόντων στην κατάσταση της υγείας τους (μέσω της εργατικής υποκειμενικότητας). Στην υλοποίηση της συγκεκριμένης κατεύθυνσης ο ρόλος της ΕΥΑΕ είναι αναντικατάστατος. Η ΕΥΑΕ μπορεί αντικειμενικά να εξελιχθεί σε πόλο συγκέντρωσης της εμπειρίας των εργαζομένων. Ταυτόχρονα μπορεί να αναδείξει επικίνδυνες πρακτικές που υπάρχουν στη ζωή της επιχείρησης και τις οποίες αποκρύπτει ο εργοδότης για ευνόητους λόγους.

 

 

Ø  Εκτίμηση των κινδύνων έκθεσης (τρίτη φάση)

 

  Η εκτίμηση των κινδύνων έκθεσης που καταγράφηκαν και εξακριβώθηκαν στις δύο  προηγούμενες φάσεις ανάλυσης του εργασιακού περιβάλλοντος (φάση 1η και φάση 2η), υλοποιείται δια μέσου:

 

1.    Του ελέγχου της εφαρμογής των κανόνων ασφάλειας (π.χ. των μηχανών).

 

2.  Του ελέγχου των «αποδεκτών» για την υγεία και ασφάλεια συνθηκών εργασίας (σχετικά με τη φύση των κινδύνων, τη χρονική διάρκεια, τον τρόπο υλοποίησης και τη μορφή των παραγωγικών δραστηριοτήτων), αναφορικά με την κείμενη νομοθεσία.

 

3.  Του ποσοτικού προσδιορισμού των βλαπτικών παραγόντων του εργασιακο περιβάλ- λοντος και των επιπτώσεών του στην υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, με τη διεξαγωγή τόσο στοχευμένων μετρήσεων όσο και στοχευμένων ιατρικών εξετάσεων. Ο ποσοτικός προσδιορισμός αποτελεί το πιο κρίσιμο στάδιο κάθε διαδικασίας εκτίμησης του επαγγελματικού κινδύνου. Η αποτίμηση μιας βασικής παραμέτρου του ποσοτικού προσδιορισμού, η οποία είναι η σοβαρότητα των συνεπειών από κάθε πηγή κινδύνου δεν αποτελεί μια απλή, ουδέτερη, τεχνοκρατική διαδικασία. Ο ταξικός προσανατολισμός της εκτίμησης επιδρά στο αποτέλεσμά της. (Σοβαρές συνέπειες για ποιον; Για τον εργοδότη ή για τον εργαζόμενο;) Το αποτέλεσμα της εκτίμησης εξαρτάται στην πράξη από ένα πλήθος παραγόντων που καθορίζουν την εργασία του Τεχνικού Ασφάλειας και του Ιατρού Εργασίας (χρόνος απασχόλησης, εκπαίδευση, εργασιακές σχέσεις και βαθμός ανεξαρτησίας απ΄ τον εργοδότη κ.λπ.).

 

 

 

 

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ  ΣΤΟΥΣ  ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ  ΓΙΑ  ΤΗΝ  ΩΡΑ  ΤΗΣ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ  ΚΑΙ  ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ  ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

 

 

ü ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ  ΣΩΣΤΟΥ  ΤΡΟΠΟΥ  ΑΝΥΨΩΣΗΣ

 

ü ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ  ΣΩΣΤΗΣ  ΣΤΑΣΗΣ  ΤΟΥ  ΣΩΜΑΤΟΣ

·         Διδασκαλία σωστής καθιστής θέσης

·         Διδασκαλία σωστής όρθιας θέσης

·         Αποφυγή στροφικών κινήσεων

 

ü  ΑΥΤΟΔΙΑΤΑΣΕΙΣ

 

ü  ΤΑΚΤΙΚΑ  ΔΙΑΛΕΙΜΜΑΤΑ

·      Ο εργαζόμενος θα πρέπει, όσο είναι δυνατό, να εργάζεται εναλλάξ σε καθιστή και όρθια θέση

·      Η εργασία που δεν έχει εναλλαγές στη στάση σώματος θα πρέπει να εναλλάσσεται με εργασία που απαιτεί περισσότερη κρίση.

 

Υπάρχει η ανάγκη πραγματοποιήσης σύντομων διαλειμμάτων (1-3 λεπτών) κάθε ώρα με σκοπό να προληφθεί η συσσωρευμένη κόπωση.Αυτά τα σύντομα διαλείμματα δεν επηρεάζουν την γενική παραγωγικότητα.Στην πραγματικότητα η απουσία αυτών των διαλειμμάτων μπορεί να επιφέρει μία μείωση παραγωγικότητας της τάξεως του 6.8% σε άτομα ηλικίας άνω των 45 ετών.Η ξεκούραση ξεκινάει αμέσως μετά την έναρξη του διαλείμματος και είναι αποτελεσματική για τα πρώτα 15 λεπτά ενώ για τα επόμενα 15 λεπτά η αποτελεσματικότητα της είναι μειωμένη.Συνεπώς τα πολλά και σύντομα διαλείμματα μπορούν να είναι πιο αποτελεσματικά από ότι τα λιγότερα και μεγαλύτερης διάρκειας.

 

Η ανάγκη για ανάπαυση μέσω σύντομων διαλειμμάτων αντικατοπτρίζεται στον παρακάτω πίνακα.

 

 

 

1.     Ανάρροπη θέση και ποδόλουτρα για τη χαλάρωση και την καλύτερη κυκλοφορία των       κάτω άκρων.

2.     Θερμό λουτρό στις περιοχές με έντονη σύσπαση (π.χ. αυχένας), με την προϋποθεση   άλλα συνοδά προβλήματα.

3.     Αυτοδιατάσεις.

4.     Σωστή στάση στις καθημερινές δραστηριότητες.

5.     Ξεκούραση των καταπονημένων περιοχών.

6.     Σωστή θέση κατά τον ύπνο (πλάγια ή ύπτια θέση, απαγορεύεται η πρηνής) και χρήση κατάλληλου στρώματος και μαξιλαριού.

 

ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΓΓΕΛΑΚΗΣ , ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ

 

 

 

 

 

 

 

 
< Προηγ.   Επόμ. >

ΙΑΣΩ Physio YouTube Channel

ΙΑΣΩ Physio

ΙΑΣΩ  Pphysio YouTube Channel

Επιλεγμένη Αρθρογραφία

Επιλέξτε το αρχικό γράμμα και δείτε το αντίστοιχο διαθέσιμο άρθρο ή δείτε όλα τα  άρθρα. A - Β - Γ - Δ  - Ε - Ζ
Η- Θ - Ι - Κ - Λ - Μ
Ν -Ξ - Ο - Π - Ρ - Σ
Τ -Υ - Φ - Χ - Ψ - Ω

Που βρισκόμαστε

Λεωφόρος Μεσογείων 264, 15562 Χολαργός, Αθήνα
 

Επισκεψιμότητα

Έχουμε 1 επισκέπτη online
Σύνολο Επισκεπτών: 3332226