Είσοδος
Δεν έχετε λογαριασμό; Εγγραφή
 
ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Εκτύπωση E-mail
 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο αριθμός των ατόμων που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη αυξάνεται δραματικά την τελευταία δεκαετία. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας εκτιμά ότι έως το 2025 ο αριθμός αυτός θα ανέρχεται στα 300.000.000. Η αύξηση αυτή οφείλεται στο συνδυασμό πολλών παραγόντων: ο καθιστικός τρόπος ζωής, η παχυσαρκία, η κακή διατροφή, το άγχος.

 

ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ

Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί μια μεταβολική πάθηση η οποία χαρακτηρίζεται από τη διαταραχή του ρυθμού έκκρισης της ινσουλίνης, μιας ορμόνης που εκκρίνεται από το πάγκρεας. Η κύρια λειτουργία της ινσουλίνης, μεταξύ των άλλων, είναι η ρύθμιση της ποσότητας της γλυκόζης στο αίμα.

 

Ο ανθρώπινος οργανισμός, φυσιολογικά, μετατρέπει τα σάκχαρα και το άμυλο σε μια πιο εύχρηστη μορφή, τη γλυκόζη η οποία και μεταφέρεται σε διάφορους ιστούς. Για να καταφέρει όμως η γλυκόζη να εισχωρήσει στα μυϊκά κύτταρα, απαραίτητη είναι η παρουσία της ινσουλίνης. Από τη στιγμή που η γλυκόζη εισέλθει στα μυϊκά κύτταρα, διασπάται και χρησιμοποιείται για παραγωγή ενέργειας ή αποθηκεύεται για μετέπειτα χρήση.

 

Η γλυκόζη επομένως θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η «καύσιμη ύλη» του ανθρώπινου οργανισμού. Δεδομένου λοιπόν, ότι η διαταραχή της έκκρισης ινσουλίνης επηρεάζει την διαθέσιμη ποσότητα γλυκόζης στο αίμα, εύλογο είναι πως ο σακχαρώδης διαβήτης αποδιοργανώνει την φυσιολογική παραγωγή ενέργειας τόσο στην ανάπαυση, όσο και κατά τη διάρκεια της φυσικής άσκησης.

 

Υπάρχουν δύο τύποι σακχαρώδη διαβήτη. Ο τύπος Ι (νεανικός ή ινσουλινοεξαρτώμενος)  χαρακτηρίζεται από απόλυτη έλλειψη ινσουλίνης. Αντίθετα ο τύπος ΙΙ (σακχαρώδης διαβήτης του ενήλικα ή μη ινσουλινοεξαρτώμενος), χαρακτηρίζεται από σχετική έλλειψη ινσουλίνης και είναι συχνότερος τύπος διαβήτη. Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελεί ο «διαβήτης κύησης» ο οποίος και τις περισσότερες φορές παρέρχεται αμέσως μετά το τέλος του τοκετού. Οι γυναίκες αυτές όμως οφείλουν να ακολουθήσουν υγιεινό τρόπο ζωής διότι αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν μη ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη αργότερα στη ζωή τους.

 

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι επίσης επιβαρυντικός παράγοντας για την ανάπτυξη και άλλων παθήσεων όπως, η μακροαγγειοπάθεια (με συχνότερη τη στεφανιαία νόσο), η μικροαγγειοπάθεια, η αμφιβληστροειδοπάθεια, η περιφερική νευροπάθεια, η νεφροπάθεια, η υπέρταση, η ενδοκρινική αρθροπάθεια (πόδι διαβητικού, νόσος Dupuytren), κ.α. Άλλη μια επίσης σημαντική επιπλοκή είναι και ο ακρωτηριασμός.

 

Η προτεινόμενη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη περιλαμβάνει τη σωστή διατροφή, τη χορήγηση ινσουλίνης ή άλλης φαρμακευτικής αγωγής (αντιδιαβητικά δισκία) και τη φυσική άσκηση. Ειδικότερα η επαναλαμβανόμενη άσκηση  βοηθά στη σταθεροποίηση της γλυκόζης του αίματος, μειώνει τις ανάγκες του οργανισμού σε ινσουλίνη ή άλλα φάρμακα, μειώνει τις υψηλές τιμές λιπιδίων στο αίμα, συμβάλλει στον περιορισμό της ανάπτυξης αθηρωματικών πλακών στα αγγεία και διατηρεί το σωματικό βάρος υπό έλεγχο. Επιπρόσθετα, η άσκηση είναι ευεργετική και από ψυχολογική άποψη, γιατί χάρη σε αυτή, οι διαβητικοί ασθενείς μπορούν να είναι εφάμιλλοι ή ακόμα και να ξεπεράσουν τους «άλλους» και να κατανικήσουν αυτό που οι ίδιοι θεωρούν ως ανικανότητα. Η άσκηση, επίσης, συμβάλλει στην καταπολέμηση του stress, του άγχους και της κατάθλιψης.

 

Το πρόγραμμα της άσκησης πρέπει να είναι εξατομικευμένο καθώς θα πρέπει να εξυπηρετεί τις ανάγκες του ασθενούς και μόνο αυτού. Η ενίσχυση των κινήτρων για άσκηση, η επιδίωξη εφικτών στόχων και στρατηγικών σύμφωνα με την προσωπικότητα του ασθενούς αλλά και με τη παρελθούσα σχέση του με την άσκηση διαμορφώνουν ένα αποτελεσματικό πρόγραμμα φυσικής άσκησης. Ύστερα από έρευνες έχει διαπιστωθεί πως η διαμόρφωση εξατομικευμένου προγράμματος  άσκησης είναι πιο αποτελεσματικό από τα φυλλάδια που συνήθως διανέμονται και προτρέπουν τους ασθενείς να ασκηθούν.

 

Βεβαίως, απαιτείται το πρόγραμμα άσκησης να προσαρμόζεται στις ανάγκες του κάθε ασθενούς ξεχωριστά και για λόγους ασφαλείας. Εξαιτίας ορισμένων κινδύνων που ελλοχεύουν λόγω της πάθησης, είναι σημαντικό ο ασθενής να συμβουλευθεί τον γιατρό του πριν ξεκινήσει. Ο ασθενής πρέπει να υποβληθεί σε μια λεπτομερή σειρά ιατρικών εξετάσεων οι οποίες θα βοηθήσουν στον σχεδιασμό ενός ασφαλούς και ευχάριστου προγράμματος.

 

Καρδιαγγειακό σύστημα

Μια διαβαθμισμένη δοκιμασία άσκησης θα είναι χρήσιμη αν ο ασθενής που είναι έτοιμος να ξεκινήσει ένα πρόγραμμα άσκησης μέσης ή υψηλής έντασης (πίνακας 1) έχει υψηλή επικινδυνότητα για υποκρυπτόμενη καρδιαγγειακή πάθηση, βασισμένη σε ένα από τα παρακάτω κριτήρια:

q  Ηλικία > 35 ετών

q  Διαβήτης τύπου Ι για διάρκεια >15 ετών

q  Διαβήτης τύπου Ι για διάρκεια > 10 ετών

q  Παρουσία οποιουδήποτε επιπρόσθετου παράγοντα για στεφανιαία νόσο.

q  Παρουσία μικροαγγειοπάθειας (αμφιβληστροειδοπάθεια, νεφροπάθεια ή μικρολευκωματουρία).

q  Περιφερική αγγειοπάθεια.

q  Νευροπάθεια του αυτόνομου νευρικού συστήματος.

Άτομα με στεφανιαία νόσο υπόκεινται σε λεπτομερή εκτίμηση της ανταπόκρισης τους στην άσκηση και ελέγχεται η επιρρέπεια τους στην στηθάγχη και στην αρρυθμία, κυρίως μέσω της δοκιμασίας κοπώσεως.

 

Περιφερική αγγειοπάθεια

Η εκτίμηση της αγγειοπάθειας βασίζεται σε σημεία και συμπτώματα όπως, η διαλείπουσα χωλότητα, τα ψυχρά κάτω άκρα, ελαττωμένοι ή απόντες παλμοί, ατροφία του υποδόριου ιστού και απώλεια μαλλιών. Η κύρια θεραπεία της διαλείπουσας χωλότητας είναι η ελεγχόμενη άσκηση. Η παρουσία παλμού στη ραχιαία πελματική και στην οπίσθια κνημιαία αρτηρία δεν αποκλείει την πιθανότητα ισχαιμικών αλλαγών στον άκρο πόδα.

 

Αμφιβληστροειδοπάθεια

Οι ασθενείς που πάσχουν από διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια κινδυνεύουν να υποστούν ανεπανόρθωτες βλάβες από την επίπονη άσκηση. Συγκεκριμένα, η πολύ έντονη προσπάθεια μπορεί να οδηγήσει σε αιμορραγία ή αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα. Σε αυτά τα άτομα συνίσταται να αποφεύγουν την αναερόβια άσκηση και τις ασκήσεις που περιλαμβάνουν κραδασμούς, πίεση ή αναπνοή Valsava.

 

Νεφροπάθεια

Επακριβείς οδηγίες πρέπει να δίνονται σε ασθενείς που βρίσκονται τόσο στο αρχικό όσο και σε προχωρημένο στάδιο νεφροπάθειας. Οι ασθενείς με προχωρημένη νεφροπάθεια συχνά χαρακτηρίζονται από μειωμένη ικανότητα για άσκηση, η οποία οδηγεί σε περιορισμό των δραστηριοτήτων του ατόμου. Παρότι δεν υπάρχει σαφής αιτία για τον περιορισμό της άσκησης σε επίπεδα χαμηλής ή μέτριας έντασης, η επίπονη και έντονη άσκηση θα ήταν προτιμότερο να αποφεύγεται.

 

Περιφερική νευροπάθεια

Η περιφερική νευροπάθεια πιθανά να οδηγήσει σε απώλεια των αισθήσεων που σκοπό έχουν να προστατεύσουν τον άκρο πόδα. Συγκεκριμένα, η πάθηση αυτή αποτελεί αντένδειξη στις ασκήσεις που γίνονται με το βάρος του σώματος. Η επαναλαμβανόμενη άσκηση πάνω σε πόδια που στερούνται των αισθήσεων οδηγεί σε εξελκώσεις και κατάγματα. Η εκτίμηση περιλαμβάνει την αξιολόγηση της αίσθησης της πίεσης, της δόνησης, της ιδιοδεκτικότητας και των εν των βάθει αντανακλαστικών των τενόντων.

 

Νευροπάθεια του αυτόνομου νευρικού συστήματος

Η παρουσία νευροπάθειας στο αυτόνομο μπορεί να περιορίσει την ικανότητα του ατόμου για άσκηση και να αυξήσει τον κίνδυνο ενός καρδιαγγειακού επεισοδίου κατά τη διάρκεια αυτής. Η διαταραχή του αυτόνομου όσον αφορά τον έλεγχο της καρδιακής λειτουργίας υποδηλώνεται με ταχυκαρδία στην ανάπαυση (>100 παλμούς ανά λεπτό), ορθοστατική υπόταση (πτώση της συστολικής πίεσης >20 mmHg) ή και με άλλες διαταραχές του αυτόνομου στο δέρμα, στην κόρη του οφθαλμού, στο γαστρεντερικό και στο ουρογεννητικό σύστημα. Αιφνίδιος θάνατος και σιωπηρή ισχαιμία του μυοκαρδίου έχουν αποδοθεί σε νευροπάθεια του αυτόνομου. Υπέρταση ή υπόταση πιθανώς να συμβούν ύστερα από έντονη άσκηση. Επειδή οι ασθενείς αυτοί ενδέχεται πάσχουν από διαταραχή του θερμορυθμιστικού συστήματος πρέπει να νουθετούνται να αποφεύγουν την άσκηση σε θερμό ή ψυχρό περιβάλλον και να φροντίζουν για την επαρκή ενυδάτωση του οργανισμού τους.

 

Προετοιμασία για την άσκηση

Η προετοιμασία ενός ασφαλούς και ευχάριστου προγράμματος άσκησης για το διαβητικό άτομο είναι τόσο σημαντική όσο η ίδια η άσκηση. Τα νεαρά άτομα με καλό μεταβολικό έλεγχο μπορούν να συμμετέχουν με ασφάλεια στις περισσότερες δραστηριότητες.  Τα άτομα μέσης και τρίτης ηλικίας πρέπει να ενθαρρύνονται να είναι ενεργοί. Η διαδικασία της γήρανσης οδηγεί στην εκφύλιση των μυών, των συνδέσμων, των οστών και των αρθρώσεων και η αχρησία, στην οποία θέτουν πολύ συχνά τον οργανισμό τους οι διαβητικοί ασθενείς, σε συνδυασμό με τον διαβήτη δύναται να οξύνει το πρόβλημα.

Η καθιερωμένη σύσταση στους διαβητικούς ασθενείς, όπως και στους μη διαβητικούς άλλωστε, περιλαμβάνει την ύπαρξη σταδίου προθέρμανσης και αποθεραπείας στο πρόγραμμα άσκησης. Η προθέρμανση πρέπει να συμπεριλαμβάνει αερόβια άσκηση για 5’ – 10’ (ποδήλατο, περπάτημα κ.λ.π.) χαμηλής έντασης. Στο στάδιο της προθέρμανσης η καρδιά, οι πνεύμονες καθώς και οι σκελετικοί μύες προετοιμάζονται για άσκηση προοδευτικά αυξανόμενης έντασης. Μετά την αερόβια άσκηση είναι ενδεδειγμένη η ελαφρά διάταση των μυών για χρονικό διάστημα άλλων 5’ – 10’.

Μετά το κύριο στάδιο της άσκησης ακολουθεί το στάδιο της αποθεραπείας, του οποίου η δομή είναι όμοια με αυτή της προθέρμανσης. Το στάδιο αυτό διαρκεί 5’ – 10’ και συμβάλλει στην σταδιακή αποκατάσταση του καρδιακού ρυθμού στο επίπεδο που είχε η καρδιά πριν την άσκηση.

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που είναι ιδιαίτερα σημαντικοί για την άσκηση των διαβητικών ατόμων. Συνιστάται η αερόβια άσκηση, αλλά η λήψη προστατευτικών μέτρων κατά τη διάρκεια της άσκησης, είναι επίσης βασική. Όσον αφορά τον άκρο πόδα, η χρήση gel σιλικόνης ή σόλας αέρος, όπως και κάλτσες από polyester ή polyester και βαμβάκι, έτσι ώστε να προληφθεί η δημιουργία φλυκταινών και να διατηρούνται τα πόδια στεγνά, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ελαχιστοποίηση της πιθανότητας τραύματος. Πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στα υποδήματα των ατόμων που πάσχουν από περιφερική νευροπάθεια. Επιπρόσθετα, τα διαβητικά άτομα οφείλουν να εξετάζουν προσεκτικά τα πόδια τους για φλύκταινες και άλλους πιθανούς τραυματισμούς μετά την άσκηση.   

Επιπλέον, ο διαβητικός ασθενής οφείλει να φέρει καρτελάκι αναγνώρισης διαβητικού (στο χέρι ή στο πόδι), το οποίο να είναι ευδιάκριτο κατά τη διάρκεια της άσκησης. Ενδείκνυται να υπάρχει και δεύτερο άτομο παρών κατά τη διάρκεια της άσκησης.

Απαραίτητη είναι η πρόσληψη υγρών κατά την άσκηση, αφού η αφυδάτωση μπορεί να επηρεάσει το επίπεδο της γλυκόζης στο αίμα και συνεπακόλουθα την καρδιακή λειτουργία. Η  άσκηση σε θερμό περιβάλλον απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή όσον αφορά την αποφυγή αφυδάτωσης. Συνιστάται λήψη υγρών πριν ξεκινήσει το πρόγραμμα της άσκησης (περίπου 0.5 lt, 2 ώρες πριν την άσκηση). Κατά τη διάρκεια της άσκησης, τα υγρά πρέπει να λαμβάνονται σε μεγάλη συχνότητα και σε ποσότητα τόση ώστε να εξισορροπούνται με αυτά που αποβάλλονται μέσω του ιδρώτα. Επιπρόσθετες προφυλάξεις πρέπει να λαμβάνονται όταν η άσκηση γίνεται σε ιδιαίτερα θερμό ή ψυχρό περιβάλλον.

Η έντονη άσκηση με την χρήση αντίστασης (βάρη) είναι αποδεκτή στα νεαρά άτομα με διαβήτη, αλλά όχι στα ηλικιωμένα ή σε αυτά που πάσχουν από διαβήτη για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αντιθέτως, το πρόγραμμα άσκησης σε όλες τις ηλικίες για τη διατήρηση ή την αύξηση της μυϊκής δύναμης προτιμάται να περιλαμβάνει ασκήσεις με μικρή αντίσταση και πολλές επαναλήψεις.

 

Άσκηση και διαβήτης τύπου Ι

Κάθε είδους άσκηση, περιλαμβανομένων των ασχολιών στον ελεύθερο χρόνο (κηπουρική, σκούπισμα), τα ψυχαγωγικά αθλήματα, αλλά ακόμα και της εντατικής άσκησης που αποσκοπεί στην επαγγελματική επίδοση, μπορεί να πραγματοποιηθεί από διαβητικούς ασθενείς τύπου Ι που δεν έχουν τις επιπλοκές που ήδη έχουμε αναφέρει.

Η υπογλυκαιμία, η οποία μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια της άσκησης, αμέσως μετά ή πολλές ώρες μετά από αυτή, είναι δυνατό να αποφευχθεί. Απαιτείται, όμως, ο ασθενής να έχει επαρκή γνώση των μεταβολικών και ορμονικών αποκρίσεων του οργανισμού του στην άσκηση. Στον πίνακα 2 συνοψίζονται οι τρόποι με τους οποίους είναι δυνατό να ρυθμιστούν οι μεταβολικές αποκρίσεις του οργανισμού στην άσκηση.

 

Δοθέντος ότι ο διαβήτης σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης μακροαγγειοπάθειας, η άσκηση συμμετέχει στη μείωση των  παραγόντων που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αθηρωματικών πλακών. Είναι αλήθεια ότι η άσκηση μειώνει τις τιμές των λιπιδίων, την αρτηριακή πίεση και βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική λειτουργία. Παρόλα αυτά οι έρευνες έχουν αποτύχει να αποδείξουν ότι η άσκηση συμμετέχει στην άμεση μείωση του επιπέδου της γλυκόζης στο αίμα, όπως μετράται με τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη HbA1c.

Πράγματι, η άσκηση φαίνεται να ενεργοποιεί τον ασθενή και να ενθαρρύνει όλο και περισσότερο την αλλαγή τρόπου ζωής (άσκηση, διατροφή, ευεξία). Ενδεικτικό πρόγραμμα άσκησης στον πίνακα 3.

 

 

Άσκηση και διαβήτης στα παιδιά  

Σε γενικές γραμμές, οι αρχές που διέπουν το πρόγραμμα άσκησης των ενηλίκων με διαβήτη τύπου Ι εφαρμόζονται και στα παιδιά, με μόνο περιορισμό ότι τα παιδιά είναι επιρρεπή σε μεγαλύτερου εύρους διακυμάνσεις του επιπέδου γλυκόζης στο αίμα. Στην περίπτωση των εφήβων, οι ορμονικές διαταραχές δυσκολεύουν τη ρύθμιση του επιπέδου γλυκόζης. Παρά τις πιθανές επιπλοκές που μπορεί να επιφέρει η άσκηση, είναι σαφές ότι με προσεκτική καθοδήγηση και πρόληψη της υπογλυκαιμίας, η άσκηση μπορεί να είναι μια ασφαλής και ικανοποιητική εμπειρία για την πλειονότητα των παιδιών και των εφήβων.

 

Άσκηση και διαβήτης τύπου ΙΙ

Τα οφέλη της άσκησης στον διαβητικό ασθενή τύπου ΙΙ είναι σημαντικά. Οι διαβητικοί ασθενείς αυτού του τύπου είναι κατά πλειοψηφία παχύσαρκοι και δεν σκέφτονται να αλλάξουν τρόπο ζωής παρά μόνο όταν γίνεται η διάγνωση της πάθησης τους. Έτσι, η άσκηση δε συμμετέχει μόνο στην θεραπεία του διαβήτη, αλλά προλαμβάνει τη στεφανιαία νόσο, συμβάλλει στη μείωση της υπέρτασης, της υπερλιπιδαιμίας, καθώς και της παχυσαρκίας. 

Ο σακχαρώδης διαβήτης συνεχίζει να κερδίζει έδαφος ως ένας από τους βασικότερους παράγοντες επικινδυνότητας για την ανάπτυξη της στεφανιαίας νόσου. Η συνύπαρξή του με την υπερτριγλυκεριδιαιμία, τη χαμηλή HLD, την υψηλή LDL και την υπέρταση οδηγούν άμεσα στην ανάπτυξη αθηρωματικών πλακών. Συνεπώς, η άσκηση όχι μόνο συμβάλλει στον έλεγχο των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, αλλά βοηθά στην απώλεια βάρους και στην υιοθέτηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής. Όμοιες προφυλάξεις με αυτές που λαμβάνονται κατά την άσκηση των διαβητικών τύπου Ι ισχύουν και σε αυτή την περίπτωση. Ενδεικτικό πρόγραμμα άσκησης στον πίνακα 3.

 

Άσκηση και διαβήτης στην τρίτη ηλικία

Η προοδευτική ελάττωση της δύναμης, της μυϊκής μάζας και της φυσικής κατάστασης κατά τη γήρανση είναι κατά ένα μέρος αναστρέψιμες με τη βοήθεια της άσκησης. Η διαταραχή των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα στην προχωρημένη ηλικία οφείλεται εν μέρει στην κακή φυσική κατάσταση. Οι διαβητικοί ασθενείς προχωρημένης ηλικίας ωφελούνται από την άσκηση, καθώς η μεταβολική απόκριση τους οργανισμού τους δεν απέχει από αυτή του υπόλοιπου πληθυσμού. Είναι βέβαιο πως η συστηματική άσκηση διατηρεί την φυσική κατάσταση σε καλύτερα επίπεδα, εμποδίζει την ανάπτυξη χρόνιων καρδιοαγγειακών παθήσεων και βελτιώνει το επίπεδο ζωής.

 

Άσκηση και «διαβήτης κύησης»

Ο «διαβήτης της κύησης» αποτελεί μια σημαντική απειλή για το νεογνό, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο τραυματικού τοκετού και των επιπλοκών στο νεογέννητο. Μεγάλη προσοχή πρέπει να δοθεί στις ανυποψίαστες για την εγκυμοσύνη τους γυναίκες, οι οποίες αγνοούν ότι πάσχουν από διαβήτη. Κατά τις πρώτες εβδομάδες, όπου σχηματίζονται τα βασικά όργανα του εμβρύου, τα αυξημένα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα οδηγούν στο σχηματισμό ελαττωματικών οργάνων. Επίσης, έχει διαπιστωθεί πως τα μωρά διαβητικών γυναικών αναπτύσσουν ίκτερο σε μεγάλο ποσοστό.

 Οι παχύσαρκες γυναίκες που καθίστανται έγκυες μπορούν να μειώσουν την πιθανότητα ανάπτυξης «διαβήτη της κύησης» λαμβάνοντας μέρος σε άσκηση μέτριας έντασης. Η απόκριση του οργανισμού σε μέτριας έντασης άσκηση, διάρκειας >30’,  στους προχωρημένους μήνες της εγκυμοσύνης συνεπάγεται μια μέτρια μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα της μητέρας, η οποία παροδικά μειώνει την διαθεσιμότητα γλυκόζης στο έμβρυο. Σωστές επιλογές άσκησης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι το περπάτημα, η αερόβια άσκηση με χαμηλούς κραδασμούς, η κολύμβηση και η αερόβια άσκηση στο νερό.

 

Δεδομένου ότι η οριστική θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη παραμένει άγνωστη, οι συντονισμένες προσπάθειες κατευθύνονται στην πρόληψη του με σκοπό να κατασταλεί η εξάπλωση της πάθησης αυτής παγκοσμίως. Η αλλαγή του τρόπου ζωής είναι πιο ευεργετική από την μακροπρόθεσμη θεραπεία με φαρμακευτικά σκευάσματα, όσον αφορά τη δραστική πρόληψη του διαβήτη.

 

Πίνακας 1: Κατηγοριοποίηση της έντασης της φυσικής άσκησης,

Ένταση

V O2 max (%)

Μέγιστος καρδιακός ρυθμός %

Rmax = 220 – ηλικία)

Πολύ ελαφρά

< 20

< 35

Ελαφρά

20 - 39

35 – 54

Μέτρια

40 - 59

55 – 69

Υψηλή

60 – 84

70 – 89

Πολύ υψηλή

> 84

> 90

 

Πίνακας 2  Τρόποι ρύθμισης του επιπέδου της γλυκόζης κατά την άσκηση.

1.     Έλεγχος του μεταβολισμού πριν από την άσκηση

q  Αποφυγή της άσκησης αν το επίπεδο της γλυκόζης σε νηστεία είναι > 250mg/dl και συνυπάρχει κέτωση, και άσκηση υπό αυστηρές προφυλάξεις αν το επίπεδο της γλυκόζης είναι > 300 mg/dl, ενώ δε συνυπάρχει κέτωση. 

q  Πρόσληψη επιπλέον υδατανθράκων αν το επίπεδο γλυκόζης είναι < 100 mg/dl

2.   Έλεγχος της γλυκόζης του αίματος πριν και μετά την άσκηση

q  Εξακρίβωση ανάγκης τροποποίησης της ποσότητας χορηγούμενης ινσουλίνης ή της πρόσληψης υδατανθράκων.

q  Διερεύνηση απόκρισης του μεταβολισμού σε διαφορετικές συνθήκες άσκησης.

q  Συνιστάται το σημείο της υποδόριας ένεσης να μην είναι κοντά στο μέρος του σώματος το οποίο ασκείται.

3.   Πρόσληψη τροφής

q  Κατανάλωση επιπλέον υδατανθράκων για την αποφυγή υπογλυκαιμίας.

q  Τροφές που περιέχουν υδατάνθρακες πρέπει να είναι διαθέσιμοι καθ’ όλη τη διάρκεια της άσκησης αλλά και μετά από αυτή.

 

Πίνακας 3 Πρόγραμμα φυσικής άσκησης

 

Διαβήτης τύπου Ι

Διαβήτης τύπου ΙΙ

Ένταση

Χαμηλή - μέτρια

Συχνότητα

4 – 5 φορές / εβδομάδα

5 – 6 φορές / εβδομάδα

Διάρκεια

30’ – 40’

40’ – 60’

Συνιστώμενες ασκήσεις

Αερόβια άσκηση

·   Περπάτημα

·   Ποδηλασία

·   Άνοδος – κάθοδος σκαλιών

·   Διάδρομος, στατικό ποδήλατο

·   Κολύμβηση, αερόβιες ασκήσεις στο νερό

Αναερόβια άσκηση

·   Άρση βάρους

·   Ασκήσεις αντίστασης

*πολλές επαναλήψεις – μικρή αντίσταση

*χαμηλής έντασης σε υπέρταση και αμφιβληστροειδοπάθεια

Ασκήσεις ελαστικότητας

·   Διατάσεις

·   Yoga

·   Pilates

Αντενδείκνυνται

Ασκήσεις με κραδασμούς

·   Jogging

·   Ρακέτες

·   Καλαθοσφαίριση, πετοσφαίριση, αντισφαίριση

 

 

 

 

 

Αρθρογραφία

1.      Lai LC, Prevention of type 2 diabetes, (2002), Malays J Pathol., Dec;24(2):71-6.

2.     American Diabetes Association, Diabetes mellitus and exercise, (2000), Diabetic Care, Vol 23, Suppl 1, Jan, S50-54.

3.     Wolfe LA, Weissgerber TL, (2003), Clinical physiology of exercise in pregnancy: a literature view, J Obstet Gynaecol Can, Jun;25(6):451-3.

4.     Chipkin SR, Klugh SA, Chasan – Taber L, (2001), Exercise and diabetes, Cardiol Clin, Aug; 19(3): 489 – 505.

5.     Russell D, White MD, Sherman C, (1999), The physicians and sports medicine, Vol 4, 27, April.

6.    Kirk AF, Higgins LA et al, (2001), A randomized, controlled trial to study the effect of exercise consultation on the promotion of physical activity in people with type 2 diabetes: a pilot study, Diabetic Medicine, 18, 877 – 882.

 

Ανδριοπούλου Β. Μαρία P.T.,Msc

 

 
< Προηγ.   Επόμ. >

Επιλεγμένη Αρθρογραφία

Επιλέξτε το αρχικό γράμμα και δείτε το αντίστοιχο διαθέσιμο άρθρο ή δείτε όλα τα  άρθρα. A - Β - Γ - Δ  - Ε - Ζ
Η- Θ - Ι - Κ - Λ - Μ
Ν -Ξ - Ο - Π - Ρ - Σ
Τ -Υ - Φ - Χ - Ψ - Ω

Που βρισκόμαστε

Λεωφόρος Μεσογείων 264, 15562 Χολαργός, Αθήνα
 

Επισκεψιμότητα

Έχουμε 6 επισκέπτες online
Σύνολο Επισκεπτών: 1620862